Ngày 10/4/2026, Hội thảo “Ứng dụng Vi sinh vật Biến đổi Gen trong Sản xuất Công nghiệp” do Viện Công nghiệp Thực phẩm và Cục Bảo tồn Thiên nhiên & Đa dạng sinh học phối hợp tổ chức. Tham dự hội thảo có TS. Hoàng Thị Thanh Nhàn – Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng sinh học (NBCA), Bộ Nông nghiệp và Môi trường, PGS. Vũ Nguyên Thành - Viện trưởng Viện Công nghiệp thực phẩm (FIRI), Bộ Công Thương, Viện Sinh học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Di truyền Nông nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, Công ty TNHH Hyosung Đồng Nai, Công ty Cổ phần Hữu hạn Vedan Việt Nam, Hội Nước và Môi trường Việt Nam, Viện Vi sinh vật  và Công nghệ Sinh học, Hội làm vườn Việt Nam, Viện Môi trường Nông nghiệp và các chuyên viên Cục Bảo tồn Thiên nhiên & Đa dạng sinh học, lãnh đạo và các nhà khoa học tại Viện Công nghiệp thực phẩm.

Quang cảnh hội nghị

TS. Hoàng Thị Thanh Nhàn phát biểu khai mạc hội thảo

TS. Hoàng Thị Thanh Nhàn phát biểu khai mạc hội thảo

PGS. Vũ Nguyên Thành, Viện Trưởng Viện Công nghiệp thực phẩm phát biểu tổng quan các nghiên cứu ứng dụng vi sinh vật biến đổi gen trong sản xuất công nghiệp. Từ những enzyme như Chymosin được ứng dụng rộng rãi từ lâu được sản xuất bằng phương pháp tái tổ hợp đến nay đã có rất nhiều enzyme thương mại được ứng dụng, trong đó >90% là enzyme tái tổ hợp (GM). Những ứng dụng vi sinh vật biến đổi gen trong hệ bán mở như trong sản xuất vaccine COVID -19,  vaccine phòng lao hay vaccine Salmonella đường uống có những nghịch lý như Vaccine sống là hiệu quả nhất về mặt sinh học, nhưng lại bị hạn chế nhất về quy định và an toàn. Bên cạnh đó, phần lớn hệ xử lý môi trường vẫn dùng vi sinh vật tự nhiên trong điều kiện bán mở. Tuy nhiên, hệ enzyme tái tổ hợp có những đặc tính như tăng cường enzyme phân hủy, mở rộng phổ cơ chất hay tăng khả năng chịu độc, chịu stress môi trường đa số ở mức nghiên cứu hoặc ứng dụng trong hệ kín. Vấn đề đặt ra là quản lý vi sinh vật biến đổi gen như thế nào.

PGS. Vũ Nguyên Thành phát biểu tại hội thảo

PGS. Trương Quốc Phong - Đại học Bách khoa Hà Nội trình bày về Hiện trạng quản lý vi sinh vật trong sản xuất công nghiệp (Quy định hiện hành; Thực tiễn sử dụng vi sinh vật trong sản xuất công nghiệp; Kinh nghiệm của Nhật Bản trong cấp phép và sử dụng vi sinh vật biến đổi gen trong sản xuất công nghiệp). ThS. Tạ Thị Kiều Anh - Cục Bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng Sinh học chia sẻ các quy định quản lý an toàn sinh học đối với sinh vật biến đổi gen trong sản xuất khép kín (Nghị định 43/2026/NĐ-CP). TS. Na Kyung Su – Giám đốc hành chính, Công ty TNHH Hyosung Đồng Nai chia sẻ Kinh nghiệm của Hoa Kỳ trong quản lý vi sinh vật biến đổi gen trong hệ thống kín và giới thiệu về dự án sản xuất Bio BDO tại Công ty Hyosung – Đồng Nai.

ThS. Tạ Thị Kiều Anh trình bày về 43/2026/NĐ-CP

Trong phiên thảo luận, đối với yêu cầu vi sinh vật biến đổi gen phải có lịch sử sử dụng an toàn trong sản xuất khép kín theo tiêu chuẩn của ít nhất 01 quốc gia thuộc Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) hoặc Nhóm các nước có nền kinh tế lớn (G20) để được cấp phép đủ điều kiện sử dụng trong sản xuất khép kín tại Việt Nam (Nghị định 43/2026/NĐ-CP), PGS. Vũ Nguyên Thành cho rằng quy định này gây khó khăn trong ứng dụng các nghiên cứu về vi sinh vật biến đổi gen trong sản xuất công nghiệp trong nước. PGS. Phí Quyết Tiến, PGS. Trương Quốc Phong, PGS. Trần Văn Tuấn cũng đồng qua điểm với PGS. Vũ Nguyên Thành. Bên cạnh đó, việc quản lý vi sinh vật biến đổi gen cần trên dựa trên mức độ rủi ro để có biện pháp quản lý phù hợp. Việc tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Việc sửa đổi có thể thông qua các thông tư, các văn bản hướng dẫn chi tiết để tháo gỡ những vấn đề còn khó khăn. Một số doanh nghiệp phát biểu ý kiến quan tâm đến quy trình phê duyệt vi sinh vật biến đổi gen trong sản xuất… TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy – Hội làm Vườn VN cho rằng hiện nay các quy trình trong phê duyệt các vi sinh vật biến đổi gen gồm rất nhiều hồ sơ mà các nhà khoa học cần hoàn thiện trước khi trình lên cơ quan quản lý.

PGS. Trương Quốc Phong trao đổi ý kiến tại hội nghị

TS. Hoàng Thị Thanh Nhàn cho biết quy trình quản lý, đánh giá vi sinh vật biến đổi gen của các nước rất khác nhau. Hội thảo đã rất thành công trong lấy ý kiến từ các nhà khoa học, các doanh nghiệp về quản lý ứng dụng vi sinh vât biến đổi gen trong sản xuất công nghiệp. Cục Bảo tồn Thiên nhiên & Đa dạng Sinh học tiếp nhận ý kiến phản hồi từ các đại biểu cũng như lắng nghe những kinh nghiệm chia sẻ. Những ý kiến từ hội thảo giúp cơ quan quản lý hoàn thiện các quy định về ứng dụng vi sinh vật biến đổi gen trong công nghiệp cũng như trong công tác xây dựng
hướng dẫn cụ thế cho các quy định này.

Các đại biểu Hội thảo Ứng dụng Vi sinh vật Biến đổi Gen trong Sản xuất Công nghiệp

Bài: Khuất Thị Thủy

Ảnh: NBCA, Lộc Tú Anh, Phạm Thanh Trang, K. T. Thủy